Vraag:
Hoe wordt zandsteen opnieuw bevestigd na schade door roestende muurankers?
Het voormalige stadhuis aan de Kaasmarkt in Purmerend is een rijksmonument uit 1910-1911, ontworpen door de lokale architect Jan Stuyt. Het statige gebouw vormt samen met de voormalige waag en de Nicolaaskerk een bijzonder ensemble in het historische centrum van Purmerend. De voorgevel wordt gekenmerkt door een asymmetrisch geplaatste entree met een bordes, twee zijopgangen en een portaal uitgevoerd in zandsteen. Dit zandstenen portaal is bevestigd aan de gemetselde buitenmuur met ingeboete ijzeren muurankers.
Wegvallen van ventilatie in de spouwmuur
Als gevolg van de na-isolatie door een andere partij, waarbij de ventilatie in de spouwmuur is weggevallen, is er corrosie aan de muurankers ontstaan. De corrosie zorgt voor volumevergroting, waardoor het zandsteen van de gevel wordt afgedrukt en loskomt van het achterliggende metselwerk. In dit geval ontstonden scheuren van circa 20 mm aan beide zijden van het portaal. Hoe wordt het zandsteen opnieuw bevestigd nadat roestende muurankers schade hebben veroorzaakt?
Kees Dekker, uitvoerder bij B2 Restauratie, licht toe: “Door het na-isoleren van de spouwmuur is het ankerwerk versneld gaan oxideren bij een gebrek aan natuurlijke ventilatie, wat vóór het aanbrengen van de isolatie het geval was.”

Antwoord: RVS muurankers
De restauratie van het zandstenen portaal vraagt een stapsgewijze aanpak. Al het werk wordt uitgevoerd volgens URL 4007: met stofafzuiging en naleving van alle voorschriften om het zandsteen veilig te bewerken, conform de geldende wet- en regelgeving.
- Eerst wordt het zandsteen zorgvuldig gedemonteerd, waarbij elk onderdeel wordt genummerd en tijdelijk opgeslagen om schade te voorkomen.
- Vervolgens worden de bakstenen selectief uitgetand om ruimte te maken voor het verwijderen van de aangetaste muurankers. Na verwijdering worden scheuren in het metselwerk ingeboet om verdere schade te voorkomen.
- Nieuwe, roestvaste RVS muurankers worden vervolgens in het zandsteen bevestigd. Daarna wordt het zandsteen stevig verankerd aan de achterliggende muur.
- In het verleden is geprobeerd het portaal te stabiliseren, maar deze ingreep voldeed niet aan de huidige restauratie-ethiek. De hierbij ontstane gaten in het zandsteen worden nu wel gebruikt om het zandsteen op een verantwoorde wijze te bevestigen.
Deze vraag werd beantwoord door Vakgroep-lid B2 Restauratie.
Voor meer informatie:

